Ψαλίδι 20% στο εφάπαξ ζητά το κουαρτέτο
«τσεκούρι» 40%, ενώ και οι επικουρικές βρίσκονται ήδη στον προθάλαμο μειώσεων 2-20%. Λίγο πριν προσγειωθούν στην Αθήνα οι επικεφαλής του κουαρτέτου για την κρισιμότερη μάχη της πρώτης αξιολόγησης, ο πυρετός της αλληλογραφίας με τα τεχνικά κλιμάκια έχει χτυπήσει κόκκινο. Οι δανειστές πιέζουν ολοένα και περισσότερο για συμπίεση των δαπανών και άμεσα δημοσιονομικά αποτελέσματα, σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από τις καταβαλλόμενες κύριες συντάξεις.
Η ελληνική πλευρά από την άλλη πλευρά της διελκυστίνδας προσπαθεί να... αποφύγει τα χειρότερα και να διασώσει ό,τι μπορεί, περιφρουρώντας την τελευταία «κόκκινη γραμμή» των οριζόντιων μειώσεων στις καταβαλλόμενες κύριες συντάξεις. Στον δύσκολο γρίφο του Ασφαλιστικού, το εφάπαξ βοήθημα -που οι δανειστές έχουν χαρακτηρίσει «πολυτέλεια» για τη σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας- είναι για μία ακόμη φορά το «θύμα».
Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν πως αν συνδυαστεί ο νέος τρόπος υπολογισμού που εισάγει το προσχέδιο νόμου του Γ. Κατρούγκαλου με τις περικοπές που είχαν προβλεφθεί το 2011 για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους (νόμοι 3986 και 4024), τότε το εφάπαξ, κυρίως στο Δημόσιο, θα μειωθεί κατά περίπου 20%.
Το προωθούμενο σχέδιο νόμου εξισώνει παλαιούς και καινούργιους και προβλέπει πως θα εφαρμοστεί για όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις -περί τις 62.000 στους 37 τομείς και κλάδους πρόνοιας σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα- ο τύπος υπολογισμού που είχε θεσμοθετηθεί το 1992 μόνο για νέους ασφαλισμένους (όσους δηλαδή πρωτοασφαλίστηκαν μετά την 1/1/1993). Στα Ταμεία Πρόνοιας επικρατεί «έμφραγμα» καθώς αναζητείται τρόπος υπολογισμού της παροχής για όσους έχουν αποχωρήσει από τον Σεπτέμβρη του 2013 και μετά. Η μεγάλη πλειοψηφία όσων περιμένουν είναι παλαιοί ασφαλισμένοι.
Η μέθοδος
«Αν δεν παρακαμφθούν με ρητή διάταξη οι μειώσεις των νόμων 3986 και 4024, ο νέος τρόπος υπολογισμού θα επιφέρει μείωση της τάξης 20% σε όσους αποχώρησαν μετά την 1η Σεπτεμβρίου 2013, έναντι συναδέλφων τους με την ίδια ασφαλιστική ταυτότητα που έφυγαν τον Αύγουστο του 2013», διευκρινίζουν έμπειρα στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης.
Αν εξαιρεθούν τελικά οι περικοπές του 2011, οι μειώσεις μόνο από τον νέο τύπο και τον απαραίτητο «συντελεστή βιωσιμότητας» θα είναι της τάξης του 2-6%. Σε Ταμεία όπως το ΤΑΔΚΥ (δημοτικοί υπάλληλοι), όπου το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση την επικουρική σύνταξη, οι μειώσεις θα είναι μεγαλύτερες.
Αλλά και στον ιδιωτικό τομέα οι απώλειες από τον νέο τρόπο υπολογισμού υπολογίζονται σε 10-15% για ξενοδοχοϋπαλλήλους (μέσο εφάπαξ 18.000), λιμενεργάτες (μέσο εφάπαξ 120.000-140.000), εργαζόμενους στα λιπάσματα (28.000.-30.000) κ.ά.
Δεν είναι τυχαίο πως οι δανειστές έχουν ζητήσει αναλυτικά στοιχεία από ταμεία πρόνοιας για την τελευταία 5ετία σχετικά με: τη μέση προϋπηρεσία με την οποία χορηγείται το εφάπαξ, το ποσό του βοηθήματος, τις ηλικιακές ομάδες που παίρνουν εφάπαξ, τον αριθμό των ασφαλισμένων, τις αποδοχές και τον τελευταίο μισθό τους, τις εισφορές, τις δαπάνες των Ταμείων, την εκτιμώμενη δαπάνη των εφάπαξ που βρίσκονται σε εκκρεμότητα κ.ά. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει πως το μέσο εφάπαξ σήμερα στο Δημόσιο είναι 28.700 ευρώ, ενώ ήταν 46.700 το 2010. Αντίστοιχα το 2014 η μέση προϋπηρεσία αποχώρησης διαμορφώθηκε στα 27 έτη έναντι 28,5 το 2010.
Κυβερνητικές πηγές με γνώση της διαπραγμάτευσης έλεγαν πρόσφατα πως οι περικοπές στο εφάπαξ θα είναι τελικά μεγαλύτερες από αυτές που είχαν αρχικά υπολογιστεί. Η ελληνική πλευρά προσπαθεί να περιορίσει τις απώλειες στο 10% αλλά οι δανειστές ζητούν περισσότερο... αίμα.
Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης προεξοφλούν πως το «μαχαίρι» θα φτάσει -αν δεν ξεπεράσει- το 20%. Τα ταμεία πρόνοιας σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα είναι στα... κεραμίδια, καθώς εκτιμούν πως η συγχώνευση της πρόνοιας με την κύρια ασφάλιση στο πλαίσιο του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) γίνεται στο... φόντο της σημαντικής τους περιουσίας, που ξεπερνά το 1,25 δισ. «Το προσχέδιο νόμου για το Ασφαλιστικό απαλλοτριώνει την κινητή και ακίνητη περιουσία όλων των τομέων και κλάδων πρόνοιας. Συνεπώς, για τις πληρωμές των εφάπαξ θα διατίθεται ό,τι περισσεύει από τις πληρωμές των συντάξεων», δηλώνει ο γενικός διευθυντής του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων, Νίκος Καλάκος. Στον Προκρούστη όμως οδηγούνται και οι επικουρικές συντάξεις, αφού θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως δεν θα αποφευχθούν οι μειώσεις στις παροχές άνω των 170 ευρώ.
Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει έξι κλίμακες και αντίστοιχες περικοπές 2% ως 20% στα υπερβάλλοντα ποσά. Μεσοσταθμικά οι μειώσεις φτάνουν στο 6-7% για 711.000 δικαιούχους. Από το «ψαλίδι» γλιτώνουν 358.000 συνταξιούχοι (σχεδόν το 33%) που εισπράττουν μέχρι 170 ευρώ επικουρική σύνταξη. Μεγάλοι χαμένοι είναι 86.000 που παίρνουν πάνω από 400 ευρώ. Η λογική είναι πως πλήττονται κυρίως οι υψηλές επικουρικές συντάξεις ενώ οι απώλειες είναι αισθητά περιορισμένες στις χαμηλές.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει μειώσεις από 2% έως 30% σε περισσότερες από 800.000 επικουρικές συντάξεις άνω των 150 ευρώ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ
jfoskolos@pegasus.gr
ΚΟΥΡΕΜΑ 40% ΣΤΟ ΜΕΡΙΣΜΑ
Δραματικές μειώσεις 30-40% έρχονται και για το μέρισμα των δημοσίων υπαλλήλων, αφού το ΜΤΠΥ αδυνατεί να πληρώσει τα μερίσματα στους 280.000 συνταξιούχους του. Το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται νέο τρόπο υπολογισμού στη λογική της επιστροφής των εισφορών που έχουν καταβληθεί από τους μερισματούχους. Το Ταμείο εισπράττει τον μήνα περί τα 23 εκατ. ευρώ και οι υποχρεώσεις του ξεπερνούν τα 39 εκατ.
ΕΘΝΟΣ